Anna Nowak, Pomorska orkiestra symfoniczna 1946-1952

Życie muzyczne Bydgoszczy w latach, które nastąpiły po zakończeniu drugiej wojny światowej, ożywiały idee i inicjatywy, których znaczenia nie umniejszył ni czas, ni późniejsze ważne działania kulturotwórcze w regionie pomorsko-kujawskim. Wyzwolone wówczas twórcze inwencje dawały początek przedsięwzięciom organizacyjnym o trwałości przekraczającej ramy tamtego powojennego czasu. Jedną z najdonioślejszych, by nie rzec najważniejszą, okazała się idea utworzenia w Bydgoszczy państwowej filharmonii, która swym zasięgiem objęłaby regiony Pomorza i Kujaw. Ta idea, mająca swe źródła w przedwojennym ruchu koncertowym, zwłaszcza zaś w działalności orkiestry symfonicznej Bydgoskiego Oddziału Towarzystwa Muzycznego, pojawiła się już w pierwszych miesiącach po wyzwoleniu, czego dowody znajdujemy w regionalnych dziennikach relacjonujących muzyczne wydarzenia. Krystalizowaniu się jej sprzyjały obchody 600-lecia nadania praw miejskich Bydgoszczy i podjęte przez środowisko muzyczne zobowiązanie utworzenia z miejscowych muzyków orkiestry symfonicznej dla uświetnienia uroczystości jubileuszowych.

Pierwsze koncerty Miejskiej Orkiestry Symfonicznej w maju 1946 roku: 7 maja podczas uroczystości otwarcia Pomorskiego Domu Sztuki, 12 maja na uroczystej akademii 600-lecia miasta i 30 maja, gdy odbył się pierwszy z serii koncertów symfonicznych – potwierdziły znaczenie podjętej inicjatywy i konieczność jej rozwijania. Latem 1946 roku, po uwieńczonych sukcesem występach na Festiwalu Muzyki Polskiej, kiedy zespół zdawał swój „egzamin artystyczny” przed przybyłymi z całej Polski najwybitniejszymi reprezentantami świata muzycznego, przekonanie, iż orkiestra powinna kontynuować swą działalność i w przyszłości otrzymać status państwowej instytucji artystycznej, było powszechne. Zainicjowane wówczas rozmowy i otrzymane subwencje oraz dotacje pozwoliły rozpocząć regularną działalność artystyczną zespołowi, koncertującemu od tej pory pod nazwą Pomorskiej Orkiestry Symfonicznej.

Praca Anny Nowak poświęcona dziejom Pomorskiej Orkiestry Symfonicznej jako poprzedniczki Filharmonii Pomorskiej jest owocem żmudnych poszukiwań źródłowych. Ukazuje historię zespołu, jego działalności na polu umuzykalnienia społeczeństwa Bydgoszczy i pomorsko-kujawskiego regionu oraz walkę o jego przetrwanie i rozwój — w sposób rzeczowy, konkretny i obiektywny. Rezultatem stała się narracja niezwykle interesująca dla każdego, komu temat nie jest obojętny. […] Autorka sprowadza do niezbędnego minimum interpretacje własne. Każe „mówić” faktom i dokumentom — w postaci cytatów z recenzji, wywiadów, artykułów publicystycznych i aktów urzędowych. Ważne dopełnienie tekstu pracy stanowi Kalendarium POS obejmujące czas od 7.5.1946 do 27.12.1952.

Mieczysław Tomaszewski

Publikacja finansowana z budżetu Wojewody Bydgoskiego.