Przedmowa
Kategoria rezonansu, jako naczelne pojęcie orientujące teoretyczno-historyczne rozważania zgromadzone w niniejszym tomie, została wprowadzona przez Mieczysława Tomaszewskiego do badań nad dziełem muzycznym dla sytuacji związanej z jego obecnością w twórczości następców. Tak zdefiniowany rezonans jest więc historią „promieniowania” dzieła, jego przejawiania się w twórczości innego kompozytora, jest możliwością zaistnienia w innym bycie artystycznym. Jako jedna ze sfer doświadczania twórczości jest zarazem częścią recepcji uznawanej za „najogólniejsze pojęcie odbioru rzeczywistości, a więc i rzeczywistości muzycznej, występującej w różnych kontekstach”. Irena Poniatowska, której słowa zostały tutaj przytoczone, rozwija powyższą myśl następująco: „Odpowiedzią na ten odbiór mogą być dzieła sztuki (w tym przede wszystkim muzyki) inspirowane ową rzeczywistością muzyczną – można je nazwać rezonansem. Zaś w sferze recepcji społecznej odpowiedzią są interpretacje wyrażone w języku, różne odczytania sensu dzieła. Rezonans i interpretacja słowna są wyrazem sposobu odbierania dzieła, czyli recepcji”.
Tematyka prac zgromadzonych w niniejszym tomie wskazuje, że obie sfery oddziaływania dzieła – na sztukę (rezonans) i na świadomość człowieka (interpretacja) nie tylko zaistniały w poszczególnych tekstach, ale te dwie perspektywy metodologiczne niejednokrotnie przenikają się; można mówić nawet o interferencji problematyki i postaw badawczych. Jak różnie odczytane zostało pojęcie rezonansu, jak ukierunkowało ono procedury analityczne, przekonuje terminologia zastosowana przez autorów prac do nazywania zjawisk stanowiących przedmiot badań. Obok tytułowego rezonansu i recepcji pojawiają się bowiem następujące: interakcja, wpływ, inspiracja, intertekst, nowa wersja dzieła. Rozważane są one w wielorako – od relacji wyjściowych: dzieło – dzieło, dzieło – twórczość, poprzez inne formy oddziaływań: dzieło – idee estetyczne, dzieło – techniki wyrazu artystycznego, aż po problematykę luźniej związaną z głównym tematem prezentowanego tomu, problematykę wkraczającą w obszar społecznej recepcji dzieła określaną jako: dziedzictwo epistolarne, rezonowanie historii w życiu i twórczości, wpływ zamówień na twórczość muzyczną.
Kierując do rąk zainteresowanego odbiorcy niniejszy zbiór artykułów, żywimy nadzieję, że wywołają one refleksję nad sensem dzieła muzycznego, jego miejscem i znaczeniem w kulturze, sztuce oraz w duchowym doświadczeniu indywidualnego recipienta muzyki.
Anna Nowak
Publikacja dofinansowana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Opinie
Na razie nie ma opinii o produkcie.